Seksualiteits FAQ SOA's

Wat is een soa?
Soa betekent ‘ S eksueel O verdraagbare A andoening'. Soa zijn besmettelijk. Je kunt het krijgen als je seks zonder condoom hebt. Als je een soa hebt, kun je het ook weer aan iemand anders doorgeven.

Hoe merk je dat je een soa hebt?
Van de meeste soa merk je vaak niets. Meestal heb je geen klachten of heel vage klachten. Chlamydia is een soa waar je vaak niets van merkt. Als je wel iets merkt, kan je last hebben van blaasjes, zweertjes of wratjes in of rond je geslachtsdelen of anus. Andere verschijnselen kunnen zijn: andere kleur of geur afscheiding dan je gewend bent uit je penis, vagina of anus. Je kunt ook pijn bij het plassen hebben. Hoe kun je een soa oplopen?

• Als je met de penis in de vagina gaat zonder condoom. Bij orale seks (likken van de penis of de vagina). Vooral als je sperma of menstruatiebloed in je mond krijgt. Bij anale seks zonder condoom. Je moet dan ook extra glijmiddel gebruiken. Door in het beddengoed te liggen van iemand die schaamluis heeft. Als je drugs spuit. Of als je drugs spuit, je spuit uitleent of die van iemand anders gebruikt. Als je een tatoeage laat zetten met naalden die niet schoon zijn.
• Als je zwanger bent kun je tijdens de zwangerschap, bij de geboorte en bij het geven van borstvoeding een soa overdragen op je baby.

Hoe kun je voorkomen dat je een soa oploopt?

• Door bij seks altijd een condoom te gebruiken. Door bij anale seks een condoom te gebruiken mét extra glijmiddel. Door bij orale seks een condoom te gebruiken of een opengeknipt condoom over de vagina te leggen. Door geen menstruatiebloed of sperma in je mond te krijgen bij orale seks. Doe een condoom om of gebruik een opengeknipt condoom om over de vagina te leggen. Door seks te hebben met één vaste partner. Je partner mag dan niet vreemdgaan en zonder condoom seks met een ander hebben! En je moet weten dat je allebei geen soa hebt. Als je het zeker wilt weten, kun je je laten testen.
• Door andere manieren van seks te proberen. Van seks waarbij de penis in de vagina (of anus) gaat, kun je soa oplopen. Probeer eens strelen, tongzoenen, kussen, knuffelen, masseren, jezelf of elkaar met de hand bevredigen. Dat is ook heel spannend en lekker.

Welke soa zijn er?
Er zijn verschillende soa. Deze soa komen het meest voor: Chlamydia
Bij chlamydia heb je meer (of andere) afscheiding uit je penis, vagina of anus. Soms heb je ook een branderig gevoel bij het plassen, pijn in je onderbuik of pijn bij de seks.

Meestal merk je niet dat je chlamydia hebt. Daarom wordt deze soa ook wel de ‘sluiper' genoemd. Vooral meisjes hebben vaak geen of weinig klachten. Als je chlamydia hebt en die niet laat behandelen kun je een eileiderontsteking of bijbalontsteking krijgen. Soms kun je er zelfs onvruchtbaar van worden.

Genitale wratten
Bij genitale wratten heb je wratjes op of rond de penis, vagina of anus. Het vervelende van deze soa is dat de wratjes zich kunnen uitbreiden . Hoe eerder je de wratjes weg laat halen, hoe sneller de klachten over zijn. De wratjes kunnen zich dan niet uitbreiden Soms gebeurt het dat als je van je wratjes genezen bent, toch weer terugkomen. Herpes
Bij herpes heb je (pijnlijke) blaasjes, zweertjes of rode plekjes rond of in de geslachtsdelen of anus. Soms heb je een branderig gevoel rond de geslachtsdelen of pijn bij het plassen. Helaas kunnen de blaasjes na de behandeling soms nog terugkomen. Bv bij vermoeidheid of als je gestresst bent.

Gonorroe
Bij gonorroe heb je meer (of andere) afscheiding uit je penis, vagina of anus. Soms heb je ook een branderig gevoel bij het plassen. Van gonorroe kun je een eileiderontsteking of bijbalontsteking krijgen. Zonder behandeling kun je er soms zelfs onvruchtbaar van worden. Hepatitis B
Klachten bij hepatitis B kunnen zijn: vermoeidheid, lusteloosheid, misselijkheid en buikpijn. Hepatitis B is de enige soa waar je je voor kunt laten inenten. Als je hepatitis B hebt die je niet laat behandelen, kun je een beschadiging aan je lever krijgen. Soms kun je leverkanker krijgen.

Syflis
Bij deze soa heb je zweertjes of vlekjes op de penis, vagina, anus of mond. Als je je niet laat behandelen kan dat ernstige gevolgen hebben.

Hiv/Aids
Hiv is een virus dat het afweersysteem aantast. Hierdoor kan je lichaam zich steeds minder goed verweren tegen allerlei ziektes. Pas als het virus je lichaam ernstig heeft aangetast krijg je meestal ernstige klachten. Dan kan de dokter ook vaststellen dat je aids hebt. Aids is een ongeneeslijke ziekte. Er bestaat geen geneesmiddel tegen. Wel zijn er medicijnen waarmee je hiv kunt afremmen. Schaamluis
Bij schaamluis heb je jeuk in je schaamhaar en op andere plekken op je lichaam. Je kunt de schaamluis met het blote oog in je schaamhaar zien lopen. Kan een soa genezen worden?
Bacteriële soa zijn soa die veroorzaakt worden door een bacterie zoals chlamydia en gonorroe. Deze soa zijn meestal goed te genezen met antibiotica. Je moet er wel op tijd bij zijn, anders kan de bacterie ernstige gevolgen aanrichten (bijvoorbeeld onvruchtbaarheid).

Virale soa zijn soa die verzaakt worden door een virus. Voorbeelden van virale soa zijn herpes en genitale wratten.Virale soa zijn niet te genezen en blijven altijd in je lichaam aanwezig. Ook al heb je een behandeling gehad. De verschijnselen (b.v. de wratjes) kunnen wel behandeld worden. Als je een behandeling hebt gehad, heb meestal geen last meer. Soms komen de klachten terug. Bijvoorbeeld als je stress hebt of als je ziek bent.

Waar kan je naartoe als je denkt dat je een soa hebt?
Je kunt voor een soa-onderzoek terecht bij je huisarts of via een GGD bij een soa centrum. De arts heeft zwijgplicht. Dat betekent dat hij/zij niet aan je ouders mag vertellen dat je een soa-test hebt aangevraagd. Afhankelijk van de soort zorgverzekering die je ouders hebben afgesloten, kan het wel zo zijn dat ze een rekening thuis gestuurd kunnen krijgen. Wil je zeker weten dat je geen rekening thuisgestuurd krijgt, vraag dan de arts om advies. Ga je liever niet naar de huisarts, dan kun je ook terecht bij GGD. Hier kun je vaak gratis én anoniem een soa-test laten doen. Klik hier (www.ggd.nl) voor de adressen.

Op www.soatest ( www.soatest.nl ) kun je persoonlijk advies krijgen over je je wel of niet moet laten testen op soa of hiv.

Kun je een soa wegwassen?
Nee, dat kan niet. Ook niet als je je wast met desinfecterende zeep of als je een vaginale douche (Lactacyd) gebruikt. Een soa kun je niet wegwassen.